14:25 19.02.2026 16+
Сочинение ученицы 10 «А» класса ГБОУ «СОШ5 г.Малгобек»
"Наьна мотт — къаман са."
Г1алг1ай мотт —вай къаман са да, адама уйлан лоарх1аме бола г1ирс ба. Вай даьна метта даьтта санна ц1ена, лоаман хий санна хье1а, кхийтта боаг1а дошо малх санна къаьга бувцаш лелабаь мотт ба. Меттаца гучадоал сага дика мел дола х1ама : сакхетам, эхь, эздел, г1улакх, сий, денал, яхь. Дийца варгвоацаш хоза а к1оарга а ма1ан долаш ба г1алг1ай мотт, лебе безача бесса к1аьда а хоза а лебеш хилча.
Укх дерригача дунен т1а ворх1 эзарал совнаг1а мотташ ба. Х1ара къам кхыча къамаех къоасталу ший меттаца. Мотт мел бах — къам а дах. Мотт д1абаьлча —къам д1адоал.
Наьна мотт! Мел деза дешаш да уж х1ара сага. Ма дукха х1ама чулоац цу шин дешо. Меттаца дувзаденна да вай вахар: вай хьаькъал, кхетам, культура. Наьна меттаца дувзаденна да вай сийрдача кхоанега сатувсар .Мах баь варгвоацаш хоза а, б1аьхий а, боккха лоарх1ам болаш а ба г1алг1ай мотт. Мелла халонаш шоашта т1акхаьча яле а, шоай мотт лакхерча дарже лоаттабаьб вай даьша. Г1алг1ай мотт бувцаш хезача сапарг1ата доалаш, дега дикахетар хулаш хиннад.
Мишта дувзаденна да мотти истории? Сона хетачох, къаман мотти историн в1аши къасташ дац. Х1ара класс лакхе мел йоал дуккхаг1а х1ама 1омаду аз.
Г1алг1ай метта хьехархочо дукха дувц вай мотт нийлхабоалаш латт, яхаш. Вай мехка тахан кхувш боаг1ача кагийча наха юкъе ц1енна шаьра наьна мотт бувцаш дукха бац. Из хаттар ч1оаг1а ира лоаттаду тха хьехархочо.
Из бакъдолга сона гу сай нийсархоша шоайла къамаьл деча хана. Цхьабакъда, сона ч1оаг1а сакъердам хул г1алгай меттах лаьца керда х1ама хайча.
Эггара хьалха аз ч1оаг1а доаккхал а деш, со цец а йоалаш сона хайнар дар "къамаьл" яхача деша ма1ан. Къа—грех, маьл—воздаяние. Мел к1оарга ма1ан долаш дош да из. Цу деша ма1ан ховш волча саго уйла а яь мара сагага х1ама арг ца хилар тешаш я со.
Ч1оаг1а сакъердам хиннабар сона дукха б1аьшераш хьалхо г1алг1ай метта дешаш хьанз санна муг1арах доацаш лакхера лоха 1ояздеш хиннад аьнна, айса дийшача ханна, кхы а ч1оаг1аг1а сакъердам хилар сона. Лакхе-к1ал яхача деша ши ма1ан да яхаш дувцар видеоролика автора. кхы а массехк г1алг1ай дош доаладаьдар авторо.
Х1ара мотт къаман истореца алсама бувзабенна ба аьлар вай. Къам даьха моттиг белгалъйоал меттацара цхьадола дешай ма1ан хайча.
Аз дукха уйла яьй мичара денад вай метта юкъе воатагар, пил, маймал, лом, терсмаймал, сувсакх яха дешаш. Аз дийшача литературни произведенеш т1а цхьаннахьа лар лоца магац сона цу хаттара. Багахбувцами произведенешка лехадар аз жоп. Дукхаг1долча литературни а багахбувцама а произведенешка г1алг1ай къам лоамашка дахаш, дийна нах к1езига болаш, хьайбаш леладеш. лаьттаца болх беш, щий миска сискал юаш даьха къам да аьнна белгалдаьккха да. Вай къаман юкъе дуне тохкаш наькъахой а хиннаб аьнна хезадац сона. Т1аккха мичара денад вай метта юкъе уж дешаш? Се школа яьккха яьлча, г1алг1ай мотт 1омабеш йолча факультете деша яха безам ба са. Г1алг1ай мотт тохкаш а из дег1абоалабеш а болх бе безам ба са.
Сона хетачох, г1алг1ай мотт дег1абоалабе безам болчо эггара хьалха г1алг1ай 1адаташ лораде деза. Дукха уйла яьй аз —мишта бувца беза кодам г1алг1ай мотт ховш воцача г1алг1ачо? Мишта баккха беза унахочун ловца? Малаг1ча дешашца дала деза зоахолон деча хана жоп?
Аз белгал мел яьккхача метте оалашдар эрсий меттала даккха хьежаяр со. Мел доастама, эсала, даьсса хетар сона из таржам. Вай 1адаташ лорадойяь хургба г1алг1ай меттах ц1аккха лакъаргбоаца хьаст.
Вай 1адаташ лора а деш, царца хоттабенна вай боча наьна мотт дег1а а боалабеш, дунен т1а мелла а хувцамаш хилча а вай меттацара чам ч1оаг1луш даха Везача Дала низ лолба вайна!
Болх йистебоалаш айса язъяьча наьна меттах хетаяьча байта юкъера биъ муг1 язбергба аз:
...Хи чура чкъаьра арабаьккхача,
Дукха дийна бусаргбац.
Согара наьна мотт д1абаьккхача
Са доахе а йоахалургъяц!
0
Оставить сообщение: